انواع دانش

شیوه های متعددی برای تقسیم بندی و توصیف ویژگی های دانش وجود دارد. یک شیوه تمایز میان دانش نهان و آشکار، و دیگری یان دانش فردی و جمعی است. در یک مبنای دیگر تقسیم بندی، دانش را بر اساس نوع کاربرد و موقعیت در سازمان، به سه گروه عمده تقسیم می کنند. در این بخش به برخی از این تقسیم بندی های مهم دانش پرداخته خواهد شد.

1- دانش نهان یا آشکار

1-1- دانش نهان یا Tacit Knowledge

باورها، اعتقادات، مهارت ها و ارزش ها، تجربيات – دانشي كه در ذهن افراد وجود دارد و مستندسازي نشده است و فرد هنگامي از دانش خود مطلع مي گردد كه با مشكلي مواجه مي شود يا در وضعيتي خاص قرار مي گيرد . اين دانش ناملموس، موجود در ذهن افراد، مجموعه مهارت ها، بينش ها، تخصص، فهم و يادگيري هاي افراد می باشد و انتقال آن نیازمند تعامل با افراد است و با گذشت زمان و با كسب تجربه بيشتر مي شود و به صورت كدگذاري نيست.

2-1-دانش آشکار یا Explicit Knowledge

گزارشات، رويه ها، دستورالعمل ها و قواعد، دانش آشكار دانشي است كه از ذهن درآمده و با كلمات دنياي بيرون طرح شده است، مستندسازي شده و با قالب هاي نمادين و يا زبان طبيعي منتقل گرديده است . مانند فرول های علمی، خط مشی ها و کتاب های راهنما.

2- دانش فردی یا جمعی

1-2- دانش فردی یا Individual Knowledge

دانش فردی به سه مقوله دانش مبتنی بر اطلاعات( علم چیستی/ دانش آشکار)، فراگیری مبتنی بر تجربه(علم چگونگی/ دانش پوشیده)، دانش فردی و توانایی های هنری قابل تقسیم بندی است. اگر این دیدگاه را با تقسیم بندی هایی که به آن اشاره شد، مقایسه نماییم، متوجه می شویم که دانش فردی با دانش نهان یکی نیست.

2-2- دانش جمعی یا Collective Knowledge

ترکیبی از فنون، روال های عادی، هنجارها و ارزش های توسعه یافته و مشترک میان حداقل دو همکار، و نیز دانش فردی هر کدام از آن ها و اطلاعات در دسترس شان. دانش جمعی دانش شترک میان افراد است.

3- دانش پایه ای، پیشرفته و خلاقانه

1-3- دانش پایه ای یا Core knowledge

این دانش، محدوده و سطح کینه ای از دانش است که در اطلاح فقط برای ورود به صحنه رقابت و شروع کار در یک صنعت و یا حوزه، ورد نیازاست. بنابراین داشتن این سطح از دانش و توانمندی، نمی تواند بقا و حیات بلندمدت یک مجموعه را تضین نماید. با این وجود یک سد پایه ای و ابتدایی برای ورود به صنعت محسوب می گردد.

2-3- دانش پیشرفته یا advanced Knoledge

دانشی است که سازمان را به صورت رقابتی زنده نگه می دارد. این نوع از دانش به سازمان این قابلیت را می دهد که محصولات خود را از رقبا متمایز سازد.

3-3- دانش خلاقانه یا Innovative Knowledge

دانشی است که شرکت را توانمند می سازد تا صنعت و رقبا را راهبری کرده و میان خود و سایر رقبا فاصله قابل ملاحظه ای ایجاد کند.

دانش حالت ایستا ندارد و دانشی که امروزه در گروه خلاقانه طبقه بندی می شود، مکن است در آینده به دانش پایه ای بدل شود. بنابراین برای حفظ جایگاه رقابتی نیاز است که سازمان پیوسته در حال یادگیری و اخذ دانش جدید و به روز باشد.

ادامه مطلب فرایند های مدیریت دانش...